Biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học trong canh tác nông nghiệp

2:31 07/03/2020 Tác giả

Canh tác thuận theo tự nhiên là phương pháp canh tác dựa trên sự tôn trọng thiên nhiên và tồn tại dựa trên sức mạnh cân bằng của thiên nhiên. Trong đó, yếu tố đa dạng sinh học ở môi trường canh tác là điều hết sức quan trọng. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, đa dạng sinh học trong nông nghiệp lại bị mất dần bởi tình trạng canh tác thiếu khoa học và định hướng phù hợp.

Việc bảo tồn đa dạng sinh học là một nguyên tắc cốt lõi của nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất theo hướng tự nhiên. Bởi đa dạng sinh học sẽ là con đường tối ưu nhất để ngăn ngừa dịch bệnh, phát triển đất trồng, khống chế các tác nhân gây hại,… Vì vậy, cần có những biện pháp phù hợp giúp cải tạo đa dạng sinh học trong nông nghiệp.

1/ Thế nào là đa dạng sinh học trong nông nghiệp

Đa dạng sinh học là sự phong phú các sinh vật và các phức hợp sinh thái mà sinh vật đó là một thành phần, bao gồm sự đa dạng trong nội bộ các loài (đa dạng gen), đa dạng các loài, và các hệ sinh thái.

Đa dạng sinh học là nền tảng của nông nghiệp, là nguồn gốc và sự phong phú của mọi giống cây trồng và vật nuôi.

Đa dạng sinh học là nền tảng của nông nghiệp

Đa dạng sinh học nông nghiệp là bộ phận của đa dạng sinh học, bao gồm tất cả các thành phần của đa dạng sinh học – ở cấp gen, cấp loài và cấp hệ sinh thái – liên quan đến thực phẩm và nông nghiệp và các hệ sinh thái nông nghiệp, bao gồm các loài cây trồng và vật nuôi, và nhiều giống thuộc các loài đó và còn bao gồm các thành phần khác hỗ trợ cho sản xuất nông nghiệp.

Đa dạng sinh học nông nghiệp còn là kết quả của quá trình chọn lọc tự nhiên và nhân tạo.

2/ Vai trò, ý nghĩa của đa dạng sinh học trong nông nghiệp

Cung cấp cho con người những điều kiện cần thiết để sống,cung cấp cơ sở để sản xuất lương thực và hàng loạt những sản phẩm phi lương thực khác như: các nguyên vật liệu cho cuộc sống hàng ngày, thuốc chữa bệnh, tạo nguồn thu nhập,…

Làm cơ sở trợ giúp cho việc sản xuất lương thực thông qua các hiện tượng như sự thụ phấn, kiểm soát sinh học các loài dịch hại, bệnh và làm đất màu mỡ do chu trình các chất dinh dưỡng.

bảo tồn đa dạng sinh học đảm bảo cho sự phát triển bền vững
Đa dạng sinh học đảm bảo cho sự phát triển bền vững

Tạo thu nhập cho người dân sống quanh hệ sinh thái (hệ sinh thái rừng ngập nước, hệ sinh thái nước lợ,..)

Cung cấp thực phẩm, lương thực thiết yếu cho con người.

Cung cấp nguyên vật liệu cho ngành xây dựng, xuất khẩu gỗ.

Cung cấp dược liệu chữa bệnh cho con người.

Tạo ra các giá trị văn hóa, xã hội.

Đa dạng sinh học mang đến các giá trị văn hóa xã hội

Mang lại các giá trị thẩm mĩ.

Là môi trường sống, sinh trưởng phát triển thuận lợi của các loài thiên địch.

3/ Biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học trong phát triển nông nghiệp

Bảo vệ và kích thích sự phát triển của các loài thiên địch của sâu bệnh hại, duy trì cân bằng sinh thái. Áp dụng biện pháp phòng trừ sâu bệnh tổng hợp.

Bảo vệ thiên địch góp phần bảo tồn đa dạng sinh học
Bảo vệ, kích thích sự phát triển của các loài thiên địch

Chỉ dùng thuốc trừ sâu bệnh ít độc hại nhất đủ để kiểm soát dịch hại trong trường hợp cần thiết. Thông thường (nhưng không phải luôn luôn) thì các loại thuốc trừ sâu thảo dược ít độc hại hơn các loại thuốc hoá học. Nhưng vẫn phải luôn nhớ rằng ngay cả thuốc trừ sâu thảo dược cũng nguy hiểm đối với môi trường. Nên chỉ sử dụng thuốc trừ sâu bệnh sinh học và kích thích tính kháng sâu bệnh của cây trồng.

Cố gắng sử dụng đến mức tối đa các loại phân hữu cơ.

Không phun thuốc trừ sâu vào các khu ruộng để hoang.

Khi thu hoạch, chỉ lấy những phần quan trọng cần thiết của cây cối, để lại những phần không cần thiết. Không đốt chất phế thải của cây trồng mà tận dụng để che phủ đất trồng

Các lớp mùn che phủ bảo vệ đa dạng sinh học đất, hãy dùng đến mức tối đa các lớp phủ.

Đảm bảo đất luôn được che phủ bởi cây cỏ xanh hay các lớp thân cây để bảo vệ đất khỏi mưa, nắng, và gió.

Tận dụng tàn dư thực vật để che phủ bảo vệ đất

Khi để hoang hay khi chỉ có trồng trọt thưa thớt trên cánh đồng, bố trí các đống rạ, thân cây trên cánh đồng để làm nơi trú ẩn cho các loài sinh vật có ích tránh khỏi thời tiết khắc nghiệt và các loài ăn thịt khác.

Để lại một vài cây gỗ to (và cả những cây nhỏ) trên đất nông nghiệp. Không chặt hết trừ khi có một nguy cơ cụ thể. Cố gắng để có nhiều loại cây gỗ khác nhau, không chỉ để một loài. Gìn giữ những cây thân gỗ có nhiều hoa vì chúng rất quan trọng đối với bảo tồn đa dạng sinh học nông nghiệp.

Duy trì nhiều loại cây phong phú, đặc biệt là các giống cây có hoa và đa dạng về chủng loại trên các bờ ruộng, mương liếp để tăng sự đa dạng sinh học.

bảo tồn đa dạng sinh học bằng cách trồng nhiều loại cây
Tăng đa dạng sinh học bằng cách trồng nhiều loại cây

Rơm rạ và các phế phẩm nông nghiệp khác có thể vứt ở trên bờ để tạo sinh cảnh cho những loài côn trùng có ích, ví dụ như loài nhện.

Tổng hợp

Xem thêm bài viết 👉 So sánh đất tốt, đất xấu và cách để cải tạo đất tốt

Người biên tập: Vân Hồng

Tags:

Danh mục: , , ,

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận