Tuyến trùng và 3 cách phòng trừ tuyến trùng bền vững

9:24 15/10/2019 Tác giả

Tuyến trùng là dạng động vật không xương sống, thuộc ngành giun tròn. Tuyến trùng rất đa dạng về thành phần loài, rất linh hoạt và sống ở nhiều môi trường khác nhau.

Tuyến trùng trong nông nghiệp chia làm hai loại. Loại thứ nhất là tuyến trùng có lợi (các loại giun, vi sinh ức chế, hỗ trợ phân giải). Loại thứ hai là tuyến trùng có hại (nhóm tuyến trùng ký sinh thực vật).

Đặc điểm của tuyến trùng gây hại

Kích thước của tuyến trùng gây hại rất nhỏ, không thể nhìn thấy bằng mắt thường mà phải quan sát chúng thông qua kính hiển vi. Chúng sống trong các mô tế bào cây trồng, chích hút, bơm các độc tố vào rễ cây. Làm rễ bị nghẽn mạch, phình to tạo nên các khối u sần hoặc bị hoạt tử khiến cho khả năng hút nước và dinh dưỡng của cây bị giảm từ đó khiến cây sinh trưởng kém, vàng lá và chết.

Tuyến trùng tồn tại và sinh trưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Như độ ẩm đất trồng, số, lượng rễ cây, kết cấu đất, độ PH và oxy trong đất…

Chúng không thể tồn tại trong đất khô nhưng có thể sống được trong đất có độ ẩm 100%. Nếu rễ cây phát triển mạnh thì tuyến trùng có mật độ cao và ngược lại. Đất có kết cấu sét nhiều thì tỷ lệ tuyến trùng lớn hơn đất cát. Đất có độ PH thấp (đất chua) thì mật độ tuyến trùng nhiều…

Hình thức ký sinh gây hại của tuyến trùng

Nội ký sinh

Bao gồm những tuyến trùng chui vào rễ, nằm bên trong và chích hút các tế bào trong rễ. Hình thức này làm cho các tế bèo rễ trương phình (thường thấy ở cổ rễ Hồ tiêu), gây ra những nốt sần trên rễ nên người ta còn gọi nhóm tuyến trùng này là tuyến trùng nốt sần.

Ngoại ký sinh

Tuyến trùng di chuyển bên ngoài môi trường đất và nước. Khi cần thiết sẽ sử dụng kim chích hút và rễ nhưng không chui vào bên trong rễ. Nhóm tuyến trùng này còn được gọi là tuyến trùng gây thối nhũng (rễ non, rễ tơ của cây bị thối nhũng).

Bán nội ký sinh

Tuyến trùng chui một phần cơ thể (phần đầu) vào bên trong rễ. Nhưng phần còn lại vẫn ở bên ngoài môi trường đất gây ra nốt sần cho rễ cây.

Dấu hiệu nhận biết

Tuyến trùng tấn công trực tiếp vào bộ phận rễ của cây trồng. Một số biểu hiện ban đầu của cây như sau: Cây kém phát triển, héo úa, thiếu sức sống. Vì tuyến trùng cản trở sự hút nước và chất dinh dưỡng của cây nên một số trường hợp ta sẽ thấy lá bị xoắn, vàng lá, rụng lá sớm, chết mầm.

Chúng thường không gây ra chết cây ngay, nhưng làm cho cây trồng không thể phát triển bình thường, còi cọc. Và những triệu chứng cũng không xuất hiện đồng đều trên toàn vườn do mật độ phân bổ tuyến trùng không đều.

Không những thế, chúng còn tạo ra các vết thương khác nhau trên rễ cây. Gián tiếp “mở đường” cho các vsv có hại khác xâm nhập dể dàng hơn, khả năng cây bệnh cao hơn. Thậm chí là truyền vi rút gây hại cho cây. Có thể nói rằng tuyến trùng là nền tảng dẫn đến các loại bệnh hại khác trên cây. Theo nguyên lý cây yếu – hệ miễn dịch/sức đề kháng của cây không có dẫn đến không thể kháng lại các loại bệnh hại khác.

Biện pháp phòng trừ

Áp dụng biên pháp luân canh, xen canh cây trồng. Sử dụng giống sạch bệnh, giá thể làm bầy cây cần xử lý đảm bảo không có mầm bệnh.

Giữ cỏ trong vườn nhằm phân tán lực lượng của tuyến trùng tấn công vào cây trồng “mục tiêu”. Sau khi cỏ cao thì cắt bớt phần ngọn bỏ tại vườn để giữ ẩm cho đất vào mùa khô và tạo độ tơi xốp cho đất.

Đây là một thành phần quan trọng trong môi trường canh tác vì mỗi vùng đất sẽ phát triển những loại cỏ “bản địa” khác nhau, mỗi loại cỏ đã được thích nghi, mang trong mình những loại vi sinh, hoạt chất mang tính đối kháng để tiêu diệt các loại nấm bệnh, vi sinh có hại và tạo môi trường cho các loại nấm, vi sinh vật có lợi phát triển.

Đây cũng là “lực lượng” giúp cân bằng độ PH trong đất. Gián tiếp chuyển hóa các loại dinh dưỡng thành các thành phần mà cây trồng có thể hấp thu.

Tiêu hủy những cây bị bệnh, dọn sạch bằng cách đốt bỏ hoặc bỏ vôi.

Biện pháp canh tác

Tăng cường bổ sung phân hữu cơ được ủ hoai mục bằng nấm Trichoderma. Nấm Trichoderma có tác dụng đối kháng với tuyền trùng và nấm bệnh.

Dùng các loại cây có tính kháng tuyến trùng có tác dụng gây ngộ độc và xua đuổi tuyến trùng. Như các loại cây họ đậu, rễ cây ruốc cá, hạt và lá cây sầu đâu rừng, cây bông cúc vạn thọ…

Thường xuyên theo dõi và kiểm tra vườn cây để phát hiện bệnh sớm và xử lý kịp thời.

Không sử dụng quá nhiều phân hóa học đa lượng (N-P-K) để thúc cây lớn nhanh. Mà cần bón bổ sung các dinh dưỡng trung, vi lượng cần thiết cho cây trồng…

Kiểm tra PH định kỳ bằng giấy quỳ tím, nhất là với cây ăn quả để có cách xử lý kịp thời sao cho đất trồng không bị chua (đây là loại cây có mật độ tuyến trùng nhiều).

Xem thêm bài viết 👉 So sánh đất tốt, đất xấu và cách để cải tạo đất tốt

Người biên tập: Lê Hữu Hùng

Tags:

Danh mục: ,

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận