Độ pH Đất

Độ pH của đất là thước đo độ chua (axit) hoặc độ kiềm (bazơ) của đất. Mỗi loại cây trồng có một khoảng pH thích hợp riêng. Duy trì độ pH càng gần với độ pH “điểm ngọt” của các loại cây trồng sẽ giúp cây trồng sinh trưởng tốt.

Độ pH đất có những tác động lớn đến các yếu tố khác trong đất và sự phát triển của cây trồng, bao gồm:

Ảnh hưởng đến độ tan của dinh dưỡng

Độ pH đất ảnh hưởng rất lớn đến khả năng hòa tan của các chất khoáng hoặc chất dinh dưỡng. Trước khi cây trồng có thể sử dụng chất dinh dưỡng, chất dinh dưỡng đó phải được hòa tan trong dung dịch đất.

Khi chúng ta bón phân vào đất nhưng dinh dưỡng này không được hòa tan, cây trồng sẽ không thể hấp thụ được. Dẫn đến việc phải bón phân nhiều hơn, vừa làm dư thừa một lượng lớn phân trong đất làm đất chai cứng, vừa tăng chi phí.

Ảnh hưởng đến sự sẵn có của các chất dinh dưỡng trong đất

Độ pH thấp làm giảm sự sẵn có của các chất dinh dưỡng đa và trung lượng. pH quá cao làm giảm sự sẵn có của các chất dinh dưỡng vi lượng. Cây trồng chỉ có thể hấp thụ các chất dinh dưỡng ở mức pH thích hợp. Ngoài mức pH đó, cây sẽ không thể hấp thu. Chính điều này dẫn đến tình trạng chúng ta bón nhiều phân nhưng cây trồng vẫn gặp tình trạng thiếu dinh dưỡng.

pH đất thấp khiến cây trồng dễ ngộ độc

pH thấp làm tăng khả năng hòa tan của Al, Mn và Fe, gây độc cho cây trồng khi dư thừa. Đặc biệt lượng Al hòa tan dư thừa là làm chậm hoặc ngừng sự phát triển của rễ.

Khi độ pH đất ở mức rất thấp, đất quá chua (pH từ 4.0 – 5.0). Ở mức pH này hàm lượng nhôm (Al), sắt (Fe) và mangan (Mn) hòa tan cao, gây độc cho sự phát triển của cây trồng. Khi lượng ion Nhôm cao gây độc cho hệ rễ, làm cho rễ bị bó và chùn lại không phát triển được. Hệ rễ bị nhiễm độc, làm giảm sức đề kháng của bộ rễ là yếu tố thuận lợi để nấm bệnh phát triển gây hại mạnh trong mùa mưa.

pH thấp khiến kết cấu đất bị thoái hóa

Khi đất quá chua (pH đất thấp dưới 5.5) sẽ xảy ra quá trình thoái hóa khoáng sét (các khoáng sét có dung tích hấp thu lớn sẽ chuyển thành các khoáng sét có dung tích hấp thu nhỏ).

Trong điều kiện đất chua tiếp diễn liên tục, khoáng kaolinit biến dần thành hydragilit và thạch anh thứ sinh không còn khả năng hấp thu nữa làm cho đất bạc màu nghiêm trọng (mất khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng).

Ảnh hưởng đến vi sinh vật đất

pH thấp ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của vi sinh vật trong đất. Nó ảnh hưởng đến quá trình phân hủy chất hữu cơ và chu trình của chất dinh dưỡng của vi sinh vật. Khi pH đất thấp, các quá trình này bị giảm bởi nó làm giảm sự phát triển và sinh sản của vi sinh vật, chủ yếu là nấm và khuẩn.

Ví dụ, quá trình cố định nitơ của cây họ đậu sẽ bị ảnh hưởng nếu đất trồng có pH thấp, bởi nó ảnh hưởng đến vi khuẩn cố định đạm sống cộng sinh trong nốt sần.

pH đất ảnh hưởng đến các chất hữu cơ trong đất

Tốc độ khoáng hóa các chất dinh dưỡng của vi sinh vật trong đất thành các dạng sẵn có chậm hơn trong đất có pH thấp, hạn chế sự hấp thu của cây. Quá trình phân hủy chất hữu cơ của vi sinh vật bị cản trở khi đất chua, làm tích tụ chất hữu cơ trong đất, liên kết các chất dinh dưỡng, đặc biệt là nitơ được giữ trong chất hữu cơ. Làm cho cây trồng thiếu chất, phát triển kém.

Khi chúng ta bổ sung các chất hữu cơ như phân chuồng, phân xanh hay vật liệu hữu cơ, những chất này chỉ phân hủy tốt khi đất có độ pH thích hợp, bởi pH ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các vi sinh vật phân giải. Do đó, nếu pH đất không thích hợp, dinh dưỡng hữu cơ sẽ không được chuyển hóa, hàm lượng mùn cũng sẽ thấp.

Bấm vào đây để tìm hiểu 👉 Dinh dưỡng trong đất